ስለኛ
About
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቴአትር ታሪክ
በመጀመሪያ ኃይለ ሥላሴ ቲያትር እየተባለ የሚጠራው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቲያትር የንጉሠ ነገሥቱን 250ኛ ዓመት የምስረታ በዓል ለማክበር ብቻ እንደተሠራ በስህተት ይታመናል። ይሁን እንጂ የታሪክ መዛግብት ሰፋ ያለ ተልእኮ ይጠቁማሉ፡ የኢትዮጵያን ባህል ለመጠበቅ የአገሪቱን የጥበብ ገጽታ በማዘመን።
እ.ኤ.አ. በ1940ዎቹ መጀመሪያ ላይ የምዕራባውያን እና የአሜሪካ የባህል ተጽእኖዎች በኢትዮጵያ ማህበረሰብ ውስጥ በፊልም፣ በሙዚቃ እና በስነ-ጽሁፍ ውስጥ ዘልቀው መግባት ጀመሩ። በዚህ የተደናገጡት የሀገር ውስጥ ምሁራን የውጭ ተጽእኖን ለመቋቋም እና ከአለም አቀፍ የጥበብ እድገቶች ተጠቃሚ ለመሆን የኢትዮጵያን ጥበብ ለማጠናከር ተከራክረዋል።
ቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ የቲያትርና የሙዚቃ ሃይል ብሄራዊ ማንነትንና ኢኮኖሚያዊ ልማትን በማስተዋወቅ ረገድ ያለውን አቅም በመገንዘብ ይህንን ራዕይ አጥብቀው ደግፈዋል።
ኃይለ ሥላሴ
መጀመሪያ ላይ ቲያትር ቤቱ ከአይኤስ እስከ 18 አመት የሆናቸው 6 ተማሪዎችን ያቀፈ ሲሆን በመላው አዲስ አበባ ዘመናዊ ሙዚቃ እና ድራማ አሳይተዋል። እንደ ዮፍታሄ ኒጉሴ እና አፈወርቅ አዳፍሬ ባሉ ታዋቂ ገጣሚዎች የተሰሩ ስራዎች ብዙ ተመልካቾችን የሳቡ ሲሆን ይህም ከመጠን በላይ የተጨናነቀ ትርኢት አሳይቷል።
በወቅቱ የአዲስ አበባ ከንቲባ በነበሩት ደጃዝማች ደሚሴ ወ/አማኑኤል መሪነት የቲያትር ማስፋፊያ ኮሚቴ በ1940 ተቋቁሟል። በኋላ ከንቲባ ብላታ ዘውዴ በላይነህ ጉዳዩን ወደ ንጉሠ ነገሥቱ አመጡ እና በቀድሞው ሲኒማ ማርኮኒ የጀመረው ሕንፃ ላይ እድሳት ተደረገ። ይህ በጣሊያን የተገነባው የሲኒማ አዳራሽ በፋሺስት ወረራ ወቅት ሳይጠናቀቅ ቀርቷል እና እንደ ዘመናዊ ቲያትር እንደገና ተሰራ።
ኃይለ ሥላሴ ቲያትር እንዲገነባ አስተዋጽኦ ያደረጉ ባለሙያዎች።
የጣና ማህበር: ለቤት ውስጥ ግንባታ ኃላፊነት ያለው ጄ. ሳልሞን: የውጭ ግንባታ
ሄንሪ ሾሜት፡ የቴክኒካል ቢሮውን አጠቃላይ ተቆጣጣሪ እና የምህንድስና ኃላፊን ከመምራት በተጨማሪ የቲያትር ቤቱን የውስጥ ስራ ማለትም መጋረጃዎችን፣ ምንጣፎችን፣ ሥዕሎችን፣ የመድረክ እና የሲኒማ መሣሪያዎችን፣ መስተዋቶችን፣ ሞዛይኮችን ጨምሮ ኃላፊነቱን ወስዷል።
ሞሪስ ካልካ ፊንቶን እና ሞዜ የሚታዩትን የኪነጥበብ ስራዎችን የመቅረጽ ሃላፊነት ወስደዋል, የአዳራሹ መግቢያ, አሳዛኝ, አስቂኝ, ዳንስ, ሙዚቃን ይወክላል. እንዲሁም ሁለት የእንስሳት ቅርጻ ቅርጾች እና የይሁዳ አንበሳ
ሞሪስ ካልካ
ሞሪስ ካልካ (1921–1999) የዘመናዊውን አዲስ አበባ ምስላዊ ማንነት በመቅረጽ ረገድ ትልቅ ሚና የተጫወተ ባለራዕይ ፈረንሳዊ ቀራፂ እና የከተማ ነዋሪ ነበር። የታዋቂው የግራንድ ፕሪክስ ደ ሮም አሸናፊ ካልካ የተከበረው ሀውልት የድንጋይ ቀረጻን ከአክራሪ እና ወደፊት ከሚያስብ ዘመናዊነት ጋር በማዋሃድ ችሎታው ነው። በአውሮፓ ውስጥ ካሉት መጠነ ሰፊ የህዝብ ጥበብ እስከ ታዋቂው “Boomerang Desk” የ20ኛው ክፍለ ዘመን የቤት ዕቃዎች ዲዛይን ድንቅ ስራ ድረስ በሥነ ሕንፃ እና ዲዛይን ላይ ያተኮረ ሥራው ነበር።
ለኢትዮጵያ ያበረከቱት ዘላቂ አስተዋፅዖ በ1955 ዓ.ም በአፄ ኃይለ ሥላሴ በብሔራዊ ቲያትር መግቢያ ላይ እንዲቆም የተሾመው የይሁዳ አንበሳ ሃውልት ነው። አሥር ሜትር ቁመት ያለው፣ ሐውልቱ ኢትዮጵያ ወደ አዲስ የዕድገት ዘመን መግባቷን ለማመልከት ቄንጠኛ፣ ጂኦሜትሪክ መስመሮችን በመጠቀም ከባህላዊ እውነታ በድፍረት የወጣ ነበር። ዛሬ የማይነጣጠል የብሔራዊ ቲያትር የስነ-ህንፃ ቅርስ አካል እና በዓለም ታዋቂ የሆነ የኢትዮጵያ ጥንካሬ እና የባህል ኩራት ምልክት ሆኖ ቆይቷል።
የአዳራሹ መግቢያ, ሁለት የእንስሳት ቅርጻ ቅርጾች
ሜሲ አላይ፣ ሜሲ ካልካ፣ ሜሲ ፌልቶን እና ሜሲ ሞዜ በዚህ ስራ እንዲረዷቸው በሄንሪ ሾሜት ተመርጠዋል። ተጨማሪ አለምአቀፍ አስተዋፅዖ አበርካቾች ሜሲ ፔሬዝ እና ሜሲ ፒንሆ በመጋረጃዎች እና ዲዛይን ስራዎች ላይ ተመድበዋል። የቲያትር ቤቱ ግንባታ በቀጠለበት ወቅት ቀደም ሲል በአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት ይሰሩ የነበሩ ባለሙያዎችን ለማሰልጠን ከኦስትሪያ አዲስ አሰልጣኝ እየመጣ ነበር። በ Lingvanex.com የተተረጎሙ
የመክፈቻውን ዝግጅት ለማዘጋጀት ኦስትሪያዊው አሰልጣኝ ፍራንዝ ዜልዌከር የሀገር ውስጥ ተዋናዮችን እና ሙዚቀኞችን አሰልጥኗል። ዜልዌከር ከጠቅላይ ሚኒስትር ቤተዌዴድ መኮንን ኢንዳልካቼ ጋር በመተባበር ፕሌይ ዴቪድ እና ኦሪዮን የተሰኘውን ሙዚቃ አዘጋጅቷል። የሙዚቃ አፍቃሪዎች ማህበር መስርተው የቲያትር ቤቱ የመጀመሪያ የጥበብ ዳይሬክተር በመሆን አገልግለዋል።
የቲያትር ቤቱ በ 1948 እና 1955 መካከል በ 3.5 ሚሊዮን ብር ወጪ ተጠናቀቀ. ታላቁ መክፈቻው የተካሄደው በኖቬምበር 1955 በፈረንሣይ የባሌ ዳንስ ትርኢት እና የዴቪድ እና ኦሪዮን የመጀመሪያ ትርኢት አሳይቷል።
ጥቅምት 10 ቀን 1955 ዓ.ም 10 ሜትር ከፍታ ያለው የይሁዳ አንበሳ ሃውልት አፄ ኃይለ ሥላሴ በተገኙበት ተከፈተ። ንጉሠ ነገሥቱ በምርቃቱ ላይ ንግግር ያደረጉት ቲያትርን ለትምህርት፣ ለዕውቀትና ለሀገራዊ ኩራት መጠቀሚያ ለማድረግ ያላቸውን ቁርጠኝነት አጽንኦት ሰጥተዋል።
የቲያትር ቤት ግዜያዊ ለውጦች
የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቲያትር ምረቃውን ተከትሎ በአለም አቀፍ አርቲስቶች ትርኢት በማዘጋጀት ከፍተኛ አድናቆትን አግኝቷል። ከሳን ፍራንሲስኮ የመጣ አንድ የባሌ ዳንስ ኮሪዮግራፈር እንኳን “ይህ እስካሁን ከተጠቀምንባቸው ምርጥ ደረጃዎች አንዱ ነው” ብሏል። የቲያትር ቤቱ ፕሮግራሞቹን በማስፋፋት ዘመናዊ ሙዚቃን፣ ድራማን፣ እና በኋላም የፊልም ማሳያዎችን ያካትታል። እ.ኤ.አ. በ 1951 ብሔራዊ ኦርኬስትራ ተፈጠረ ፣ እና የሲኒማ ትርኢቶች በ 1950 ዎቹ መገባደጃ ላይ ጀመሩ ። የብሔራዊ ኦርኬስትራ ምስረታ. የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቲያትር ኦርኬስትራ የኦርኬስትራ ሙዚቃን መደበኛ ማድረግ እና ማስተዋወቅ ላይ ትኩረት ማድረጉን ያመላክታል፣ የሲኒማ ትዕይንቶች መጀመሪያ ላይ ውስን ቢሆኑም ለህዝብ የሚቀርቡ የባህል ልምዶች መስፋፋትን ይጠቁማል።
የቲያትር ቤቱ ግንባታ በመጀመሪያ በአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት ተገንብቶ የሚተዳደር ቢሆንም፣ የጥበብ አቅጣጫ በቪየና፣ ኦስትሪያ በመጡ ባለሙያዎች ተሰጥቷል። ከሶስት አመታት በኋላ ማዘጋጃ ቤቱ የፋይናንስ ጉዳዮችን በመጥቀስ አመራሩን ለትምህርት እና ስነ ጥበባት ሚኒስቴር አስረከበ።
ይህም ሆኖ በማዘጋጃ ቤቱ እና በኢትዮጵያ ብሄራዊ ቲያትር መካከል ያለው መሰረታዊ ግንኙነት የትሩፋቱ ዋና አካል ሆኖ ቀጥሏል።
የቲያትር ክፍል
ቲያትር ቤቱ በይፋ ከመከፈቱ በፊት በ1943 በአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት ስር የተመሰረተ የሙዚቃ እና የቲያትር ቡድን ተቋቁሟል። እንደ ዮፍታሄ ኒጉሴ እና አፈወርቅ አዳፍሬ ያሉ አርቲስቶችን ያሳተፈ ይህ ቡድን ለወደፊት ምርቶች መሰረት ጥሏል።
ታርካዊ አርቲስቶች
ከገን ጌታ ዮፍታሄ ንጉሴ
(1894-1947)
ራስ ቢትዋድድ መኮንን
(1890-1963)
ተሸላሚ ፀጋዬ ገብረ መድሂን
(19036-2006)
ደበበ እሸቱ
Artist
ሃይማኖት አለሙ።
Artist
ጌትኔት ኢንየው
Artist
ስለ እኛ
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቴአትር (ቀድሞ አፄ ኃይለ ሥላሴ ቴአትር) በ1948 ዓ.ም (1955 እ.ኤ.አ) በአፄ ኃይለ ሥላሴ የንግሥ በዓል 25ኛ ዓመት የብር ኢዮቤልዩ መታሰቢያነት ተመሰረተ። ተቋሙ በመጀመሪያ በጣሊያን ወረራ ወቅት "ሲኒማ ማርኮኒ" በሚል ስም በ250 ወንበሮች ተጀምሮ የነበረ ሲሆን፣ በኋላም ወደ 1,260 ተመልካቾችን ወደሚይዝ ታላቅ የጥበብ መድረክ አድጓል። ዛሬም በአዲስ አበባ መሀል የሚገኝ ቀዳሚ የጥበብ እና የባህል ማዕከል ነው።
ቴአትር ቤቱ በሁለት ዋና ዋና ዘርፎች ማለትም በቴአትር እና በሙዚቃ ዳይሬክቶሬት የተከፈለ ነው። እንደ ዕዝራ የሕዝብ ሙዚቃና ውዝዋዜ ቡድን፣ የያሬድ ዘመናዊ ኦርኬስትራ እና የዳዊት ፖፕ ኦርኬስትራ ያሉ ታዋቂ የጥበብ ቡድኖችን ይዟል። በአሁኑ ወቅት ተቋሙ በ1.5 ቢሊዮን ብር ወጪ የ12 ፎቅ አዲስ ዋና መሥሪያ ቤት ግንባታና እድሳት እያከናወነ ይገኛል። እንዲሁም የ70 ዓመት የጥበብ ጉዞውን በማሰብ አዲስ የፎቶና የአልባሳት ሙዚየም በማደራጀት ታሪኩን በማስተዋወቅ ላይ ይገኛል።
About us
Established in 1955 to celebrate the Silver Jubilee of Emperor Haile Selassie I, the Ethiopian National Theatre is the nation's premier venue for the performing arts. Originally starting as "Cinema Marconi" during the Italian occupation, the building was transformed into a grand 1,260-seat landmark in the heart of Addis Ababa. Today, it stands as a symbol of cultural resilience and the "Great House" of Ethiopian music and drama.
A short introduction to the workshop instructors and why their background should inspire potential student’s confidence. A short introduction to the workshop instructors and why their background should inspire potential student’s confidence.